Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej
Centrum Alergologii

Gdy opadną liście i poprószy śnieg, ostro widać nagą strukturę drzew. Rozgałęziające się pnie, podwajające się wielokrotnie gałęzie i gałązki, odrosty. Ze zdumieniem odkrywamy, że wzór podobny do drzew mają naczynia człowieka. Ten sam boski wzór „rozcapierzonych witek” służy maleńkim neuronom przewodzącym sygnały oraz mikroskopijnym komórkom pożerającym „obcych”.

Mają one zadanie „legitymować” napotkane mikroby i w razie podejrzeń „aresztować je do wyjaśnienia” w najbliższym „posterunku”( węźle chłonnym). Główne komórki „policyjne” nazywamy dendrytycznymi (od łacińskiej nazwy drzew) .Odkryte w roku 1868 zmieniły wkrótce wiedzę o odporności, raku i alergii. Reagują nie tylko na białka wdychane, ale także spożyte w pokarmie. Nie tylko zaczynają, ale także zmieniają reakcję zapalną. Było to wiadome dla skóry, ostatnio ujawniono podobny mechanizm w błonie śluzowej nosa, gardła, krtani, oskrzeli, jelit oraz migdałkach podniebiennych i gardłowych, gdzie są główną siłą kształtującą odpowiedź na alergen.

Dojrzałe komórki dendrytyczne (KD) przy pomocy specjalnych chwytników rozpoznają groźne drobnoustroje lub białka. Schwytanych terrorystów tkankowych rewidują, rozbrajają i przedstawiają do osądzenia i ukarania. Zatem opisywane KD działają jak Strażnik Teksasu, dostarczając sprawcę i dowód potwierdzający zamiar zbrodni. Dopiero te uzupełniające dowody rzeczowe ( „cząstki zgodności tkankowej”) powodują skuteczność skazania. Wyrok wykonują osobiście limfocyty NK (Naturalni Kilerzy czyli Zabójcy) oraz limfocyty B za pomocą dalekosiężnych, jak strzały z łuku, przeciwciał. Nie wszystko wiemy o ciężkich walkach tych komórek z wirusami. Trochę więcej o ich roli w alergii. Enzymy obecne w kurzu, karaluchu czy pleśni mogą zaburzać czynność KD, podobnie jak czynią to pasożyty.

Wykazano, że niedobór KD sprzyja rozwojowi astmy. Stąd korzystny wpływ leków sterydowych i antyleukotrienowych w doświadczeniach oraz u chorych z astmą i katarem nosa. Brak takiego działania dla salbutamolu „tylko” rozszerzającego oskrzela. Wbrew wcześniejszym poglądom podobne jest występowanie zapalnych KD w łuszczycy i wyprysku kontaktowym, a także w atopowym zapaleniu skóry. Jednak brak w tej ostatniej grupie komórek pochodzących z surowicy skutkuje większą podatnością skóry na zakażenia wirusowe. Surowicze KD produkują bowiem naturalne leki antywirusowe. Aktywna w czasie infekcji obrona anty- wirusowa wpływa na aktywność KD powodując niekorzystną przebudowę tkanek.

Badania komórek pana Langerhansa niosą nadzieję na skuteczne leczenie nie tylko alergii, ale także nowotworów.